Boris van der Ham

Teeven en Van der Ham over het gedoogbeleid Door Ron Meerhof gepubliceerd op 21 november 2008 in de Volkskrant

VVD-Kamerlid Fred Teeven (Standpunt: Softdrugs verbieden) en D66-Kamerlid Boris van der Ham (Standpunt: Softdrugs legaliseren) over het gedoogbeleid.

Een echte liberaal is voor legalisering van drugs. Teeven: "Liberalisme betekent niet dat alles moet mogen. Softdrugs betekenen een groot risico voor de volksgezondheid, dus daar voelen we ons verantwoordelijk voor. Een beetje liberale partij kijkt ook om zich heen. In de landen om ons heen wordt anders gedacht dan lange tijd hier. En we leven niet op een eiland."

Van der Ham: Veel te simpel. Het lijkt dan alsof je het helemaal vrij laat. Dat wil ik niet. Ik wil juist schade voorkomen, regels stellen. Bij een totaalverbod of volstrekte regelloosheid laat je de boel de boel. Bij regulering zit je er juist bovenop.

Het Nederlandse softdrugsbeleid is aantoonbaar succesvol. Teeven: "Tien jaar geleden kon je dat misschien nog denken, nu is dat aantoonbaar onjuist. Nederland is inmiddels leverancier van een groot aantal landen. Bovendien heeft de georganiseerde misdaad de teelt volledig in zijn greep gekregen. Die industrie wordt gebruikt voor witwassen. Wij hoeven als overheid niet de georganiseerde misdaad te sponsoren."

Van der Ham: Absoluut. Lees het Europees Drugs Rapport van vorige week. In Oost-Europa neemt harddrugsgebruik fors toe, maar daar gaat het ook nog heel ouderwets; géén onderscheid tussen hard- en softdrugs. Wij scoren juist erg goed. Ons beleid houdt mensen beter weg bij bijvoorbeeld heroïne. Wie opschuift in onze richting - wél onderscheid tussen hard drugs en soft drugs en het gebruik uit de criminele hoek halen - doet het al snel beter.

Als Nederland reguleert, gaat het buitenland vanzelf mee. Teeven: "Vanaf 1961 ondertekenen we met enige regelmaat verdragen tegen de verspreiding van drugs. We hebben 35 jaar gedoogbeleid gehad en er is geen land dat het overneemt. Vroeger was er nog een voordeel op het gebied van de volksgezondheid, door de scheiding van softdrugs en harddrugs. Maar dat is nu ook achterhaald."

Van der Ham: Dat zal niet snel gebeuren. In andere landen zijn nu eenmaal veel minder moedige politici. Maar in het buitenland komt de discussie wel degelijk op gang, hoewel voorzichtig. In 2009 wordt internationaal het drugsbeleid geëvalueerd, maar juist nu duikt Nederland weg. Er wordt steeds gewezen op verdragen, die regulering onmogelijk zouden maken. Feitelijk staat ons niks in de weg, want onder de huidige verdragen kan wél veel. Zeker als je aantoont dat het criminaliteit en gezondheidsschade beperkt.

De discussie over het Nederlandse gedoogbeleid is zinloos omdat Europa het justitiebeleid steeds meer overneemt. Teeven: "De keus is simpel: het gedoogbeleid is failliet. Daar moeten we echt af. Dus moeten we legaliseren of verbieden. Legalisatie is vanwege de gezondheidsrisico's, het buitenland en Europa onmogelijk. "Vervolgens gaat het erom welke prioriteit je gaat leggen bij de vervolging. Want gebruik hou je sowieso. Terugdringen van het verbruik duurt wel een decennium, schat ik."

Van der Ham: We mogen ons eigen beleid voeren. Diverse politiecommissarissen, rechters en driekwart van de burgemeesters zijn vóór regulering. Ik zie ook mogelijkheden: flexibeler beleid, experimenten met regulering, bij het opsporen en vervolgen de goeie van de slechte telers scheiden. Ik hoop dat de wiettop daartoe vandaag oproept.

Softdrugs zijn is tegenwoordig óók harddrugs. Teeven: "Geldt niet voor alle cannabis, maar wel voor nederwiet; de THC waardes zijn zó hoog. Dat is dan ook voor de VVD de belangrijkste reden om te kiezen voor verbod. De VVD is altijd tegen hard drugs geweest.

Van der Ham: "Nederwiet heeft een hoger THC-gehalte dan de oude wiet, dat is waar, maar het is geen harddrug. Uit onderzoek blijkt ook dat het THC-gehalte de laatste jaren juist weer daalt. Intensief gebruik heeft wel grote sociale gevolgen, vooral bij pubers, dus die moet je er bij weghouden."