Boris van der Ham

Bijstandmoeders thuis? Sociaal? Politici en journalisten klagen wel eens over kop boven een krantenartikel. "De kop klopt helemáál niet met de inhoud van het stuk!"?. Vandaag behandelt de Tweede Kamer een wet die met hetzelfde probleem kampt. Het is de wet waar officieel "Verbetering arbeidsmarktpositie alleenstaande ouders" boven staat. Helaas dekt deze "kop" de wet niet. Integendeel. Wat is er aan de hand? Een paar jaar geleden is de Wet Werk en Bijstand ingevoerd. Een van de elementen daaruit was dat alleenstaande ouders -vooral alleenstaande moeders- voortaan werden verplicht te werken, ongeacht de leeftijd van hun kinderen. Onder de bijstandswet die daarvoor gold kregen moeders met kinderen een ontheffing om te solliciteren. Dat léék heel sociaal, maar dat was het niet. De meeste vrouwen konden door dat beleid vele jaren wegblijven van de arbeidsmarkt, en dat brak ze later ernstig op. Vrouwen die uiteindelijk weer wilde werken, merkten dat ze niet meer aan de bak kwamen. Qua werkervaring en opleiding waren ze zo achter geraakt dat ze veroordeeld bleven tot de bijstand. Het Kabinet Balkenende II (CDA, VVD, D66) besloot om aan die situatie een eind te maken. Opmerkelijk was dat het kabinet volle steun kreeg van de toenmalige oppositiepartij PvdA. PvdA-woordvoerdster Saskia Noorman-Den Uyl vond de positie van alleenstaande moeders op de arbeidsmarkt zo hachelijk dat zij hard ingrijpen steunde, juist om een sociaal doel te dienen. Maar wat nu? Het kabinet heeft onder aanvoering van de ChristenUnie en een weifelend CDA besloten om de wet al weer aan te passen. Het Kabinet stelt voor om bijstandsmoeders van hun sollicitatieplicht te ontheffen voor vijf jaar, met een maximum van zes jaar. Dit betekent maximaal zes jaar niet actief zijn op de arbeidsmarkt! En dat terwijl iedere dag langer niet actief zijn op de arbeidsmarkt, de kans verkleint dat iemand later nog aan een baan komt. Het kabinet stelt wel voor om dat die tijd moet worden benut voor scholing. Dat klinkt sympathiek, maar dat is schijn. De overheid stelt namelijk geen enkel kwaliteitsvereiste aan de scholing. En wat hebben mensen aan scholing als ze niet meer aan een baan kunnen komen, omdat ze zo lang niet actief zijn geweest? Veel beter zou het zijn als je werken en scholing zou combineren. Helaas wordt daar niet voor gekozen. Het is dus een rare dag vandaag. Dit kabinet weigert al twee jaar te hervormen: ze willen géén flexibilisering van de arbeidsmarkt, géén hervorming van ons pensioenstelsel en géén hervorming van de woningmarkt. Een van de schaarse hervormingen die ze wel doorvoeren is nu deze aanpassing van de Bijstand. En dan doen ze het nog fout ook. Waar het kabinet vandaag zal beweren iets sociaals te doen, bereiken ze het tegenovergestelde.